Акжаик койу — сатып алуу же сатуу

Туу өлкөсү: Казакстан. Акжайык (акжайык) эт-тукумдуу койлордун кроссбред жүнү 1996-жылы Батыш Казакстан облусунда чыгарылган. Туума аты «ак» (ак) жана «жайык» (Урал дарыясынын эски аты) сөздөрүнөн келип чыккан. Туума жука жүндүү-коркунучтуу жана жарым жука жүндүү-коркунучтуу энеси менен Линкольн жана Ромни-Марш типтеги эркектерди (1/4, 3/4 кандуулук) кыйынчылык менен тукумдаштыруу жолу менен алынган. Традициялык ыкмалардан айырмаланып, акжайык тукуму чыгарууда англис узун жүндүү тукумдардын таза тукумдуу эркектери колдонулган эмес, казакстандык репродукциянын аралаш өндүрүүчүлөрү менен иш жүргүзүлгөн. Бул койлордун Батыш Казакстандагы жергиликтүү климаттык шарттарга жогорку адаптациясын камсыз кылды. Акжайык тукумундагы койлордун жалпы саны - болжол менен жарым миллион баш. Сипаттамасы: Акжайык тукумундагы койлор бекем конституцияга, гармониялуу дене түзүлүшүнө жана айкын эт-тукумдуу типке ээ. Алардын бою чоң жана дене түзүлүшү туура формаларга ээ. Эркек койлордун тирүү массасы 94-130 кг, койлор 55-60 кг жетет. Эркек койлордун жамбашы 76–80 см, койлордун жамбашы — 68–72 см. Койлордун жамбаш узундугу эркектерде 78–82 см, ургаачыларда 70–74 см. Башы кең. Эркек жана ургаачы койлор, адатта, рогсуз, бирок эркек койлордо кости негизсиз рогдордун башталышы болушу мүмкүн, бул кемчилик катары эсептелбейт. Мойну орто узундукта, эттүү. Жамбаш, арка, бел жана крестец кең. Көйгөйү жоон, тегерек кабыргалары менен кең. Тулку узун, туура коюлган орто узундуктагы бекем буттарда жайгашкан. Сөөктөр бекем, туяктар катуу. Жамбаштар жакшы өнүккөн. Башы көздүн сызыгына чейин жүн менен капталган, буттары – манжалардын жана скакалуу буйнарларынын буйлорунан. Жабуучу жүнү ак түстө. Мурду, кулагы жана буттарында кичинекей кара тактар болушу мүмкүн. Акжайык тукуму Батыш Казакстандагы талаа шарттарына жакшы адаптацияланган. Продуктивдүүлүгү: Жаңы туулган козулар 3,8–4,6 кг салмакта төрөлөт, 4 айда 35–38 кг (эркек козулар) жана 32–34 кг (ургаачы козулар) жетет, 8 айда — 45–48 кг, ал эми 1 жашка келгенде — 55–60 кг. Күнүмдүк кошумча салмак тукумдашуу мезгилинде 250–300 г, семиртүү мезгилинде — 175–250 г. Сойгондо туштун чыгымы жаш койлордо 48–50% дан 52–54% га чейин жетет, булчуң тканьдин чыгымы 82–84%. Эт жука жипчелүү структурага, майдын төмөнкү мазмунуна (9–12%) жана жогорку органолептикалык сапаттарга ээ, бул премиум сегменттин стандарттарына жооп берет. Акжайык койлорунун жүн өндүрүмдүүлүгү таң калыштуу: эркек койлордон жылдык жүн жыйноо 4,5–5,5 кг, ургаачы койлордон — 2,5–3,8 кг, таза жипте — 2,7–3,3 кг жана 1,5–2,3 кг. Жуунган жиптин чыгымы 60–65% га жетет. Ургаачы койлордун жүнү 23,5–31 мкм (48–56 сапат), эркек койлордун жүнү 29–34 мкм (46–50 сапат) аралыгында болот. Эркек койлордун штапелинин узундугу 12–14 см, ургаачы койлордун 9–11 см, 1 см ге 2–3 толкунду түзөт. Жиропот ачык кремдүү, орто, жипти бирдей сиңирип, нымдан коргойт. Эркек койлордун жүнү ургаачы койлордун жүнүнө караганда бир аз катаал жана узун, бирок айырмачылыктар минималдуу, жипти теңдештирүү боюнча тандоо иши аркылуу.