Тироль штайншаф койу — сатып алуу же сатуу

Происхождение өлкөсү: Австрия. Тироль Штайншаф (нем. Tiroler Steinschaf) - Тиролдун эң эски тукумдарынын бири, тарыхы неолит доорунан башталып, азыркы учурда жоголгон чиркей койго чейин жетет. 20-кылымга чейин Тиролдун тоолуу өрөөндөрүндө ар бир фермада Штайншаф койлорунун кичинекей отарлары кадимки көрүнүш болгон. "Штайншаф" - "таш кой" деген аталышы, жашоо шарттарынын катаалдыгын жана, балким, өткөндө бааланган жүн түсүн чагылдырат. Тукумду өстүрүү өз жолунда жүрүп, ар бир өрөөндө, башка өрөөндөрдөн бөлүнүп, өз линиялары пайда болуп, белгилүү инбридингге алып келди. 1930-жылдардан тартып тукум өз позицияларын жогото баштады, анткени ал продуктивдүү тукумдарга орун берди, ал эми улутчул-социализм доорунда айыл чарба субсидиялары дагы таасир этти. Ак түстөгү Штайншафты түндүк италиялык Бергамаска тукуму менен айкалыштыра башташты, бул Тироль тоо койунун пайда болушуна алып келди, ал бийликтин колдоосу менен Штайншафты дээрлик толугу менен алмаштырды. Тукум жоголуп бараткандай сезилди, бирок энтузиасттардын аракеттеринин аркасында, калган малды сактап калууга, Штайншаф аман калды. 1991-жылы тукум расмий түрдө таанылды, ал эми 2009-жылдан тартып Германияда "Жоголуп бараткан айыл чарба жаныбарларынын тукуму" наамын алды. Австрияда Штайншаф салттуу тамак-аштар реестрине киргизилген, ал эми Slow Food эл аралык уюму Альпийский Штайншафты (Тироль Штайншафтын жакын тууганы) "Смактын ковчегине" киргизди. Азыр тукум негизинен Циллер өрөөнүндө, Чыгыш Тиролдо, Зальцбургда, Форарльбергде, Штирияда жана Каринтияда өстүрүлөт. Тиролдо Штайншаф - Тироль койчулары ассоциациясы тарабынан каралган экинчи эң көп санды тукум. Малдын саны акырындык менен өсүүдө: 2015-жылы 1506 тукумдук жаныбар, 2016-жылы 2610 баш болгон. Сипаттамасы: Тироль Штайншаф - орто, кээде чоң өлчөмдөгү кой, күчтүү скелет жана жакшы дене түзүлүшү менен. Эркек койлордун салмагы 70-90 кг (максимум 120 кг), ал эми койлор 45-60 кг (кээде 80 кг чейин). Эркек койлордун жоондугу 80-95 см, ал эми койлор 70-90 см чейин жетет. Эркек койлордун башы чоң, көрүнүктүү жондугу менен, койлордун башы болсо, түз же бир аз жондугу бар, назик. Эркек койлор, адатта, мүйүздүү, күчтүү, бирдей бурулган спирал мүйүздөрү бар, алар башка жакын болбошу керек. Койлор, адатта, мүйүзсүз, бирок кичинекей мүйүздөр же хрящтык шишиктер болушу мүмкүн. Эркек койлордун маңдайы кең жана жүн менен капталган, ал эми ооздун төмөнкү бөлүгү, мүмкүн болсо, жүнсүз болушу керек. Эски эркек койлордун мойнунда мүнөздүү бүктөмдөр пайда болот. Штайншаф койлорунун кулактары орто узундукта, учтуу, тик же бир аз салбырап, өтө кыймылдуу. Эркек койлордун мойну чоң, койлордун мойну болсо жука. Жоондугу өтө бийик болбошу керек, аркасы узун жана кең, тегиз. Тулку жаратылышы кең жана терең, жакшы өнүккөн эт формалары менен, өзгөчө арткы бөлүгүндө, жамбаштары күчтүү. Штайншаф койлорунун буттары орто узундукта, күчтүү, өтө катуу, кара түстөгү жоон, жонго окшош тырмактары менен, бул аларга тоо боорлорунда ишенимдүү жүрүүгө мүмкүндүк берет жана тырмак чиригенине туруктуу кылат. Тироль Штайншафтын жүнү аралаш типте, жибектей жана жылтырак, катаал жүн (жабуучу жүн) жана жука астынкы жүндөн турат, өлгөн жүн жок, жүнү жабык. Түсү ар кандай: ак, сиви, кара, күрөң, бежевый, ошондой эле тактуу. Кызыктуу жагы, сиви койлор кара түстө туулат жана жүнүн эки жыл жашында гана өзгөртөт. Идеалдуу түсү жеңил күмүш. Хвосту узун жана жүн менен капталган, минимум скакательный булагына чейин жетет. Продуктивдүүлүгү: Тироль Штайншафтын козулары жакшы өсөт, өзгөчө жапжашыл альпий чөптөрүндө. Күн сайын союлчу козулардын салмагы 250-300 грамм, ал эми товардык тирүү салмагы 40-42 кг. Бул тукумдун эти майсыз, даамдуу, тыгыз, жука жипчелер менен жана жеңил жапайы даам менен, гурмандар тарабынан жогору бааланат. Штайншафтын жүнү, катаал болсо да, жибектей жана жылтырак, жөнөкөй, бир аз катаал жүн жана жука астынкы жүн менен. Анын жүнүнүн жукасы орточо 33-36 микрон. Койлорду жылына эки жолу чачышат. Бир эркек койдон 4,5-5,5 кг жүн алууга болот, ал эми койдон 4-5 кг. Штайншафтын жүнү байыртан бери белгилүү тироль лоденин жасалышына колдонулуп, андан салттуу курткалар тигилген.